Amarillo

Matxismoa zer den ulertzeko lehenik eta behin matxismoa zer den azaldu behar dogu. Zer da matxism. harremanetan gizonaren nagusikeria adierazten duten jarreren multzoa da, aldi berean emakume gutxi. Filosofiarekin lotura asko du gure gizartearen portaera dela eta. Matxismo antzinan gehiago egoten zen gaur egun baino. Ez dut idea askorik matxismoari buruz baina nik matxismoa sufritzen duten emakumeen alde nago. Gaur egun ez dugu ez pentatu ere ez berdintasun soziala emakumeak eta gizonak. Esaten dute erritmo honetan 100 urte tardatuko dugula berdintasun erreala izaten. Matxismoa gure inguruan asko dago, horregaitik nik uste dut aldaketa bat behar dugula danok. Nahita ala nahita ez jarrera matxistak izaten dugu gizonek bereziki horrgaitik danon esfortzua behar dugu gizarte hau aldatzeko!

Filosofiak zientzari guk pentsatzen duguna baino gehiago aportazten dio. Filosofiak zientzaren kontrako zientza da. Arraro entzuten da baina bai Filosofia zientzari “kontra” eramaten dio. Filosofiak galderaz beteta dagoen zientza da, Zientzia ere bai baina zientzia modu logiko eta pauso batekin galdera horrei erantzuten nahi dute. Baina filosofiak ere filosofia zientifikoa ere izan dezake orduan filosofia zientziarekin konbinatu daiteke. Filosofiaren eta zientziaren arteko harremana oso importantea da biak konbinatu direlako gizakiak nondik datozen deskubritzeko. Filosofiak zientzaren laguntza behar du Filosofia aurrera egiteko. Zientzia ahultzen bada Filosofia ere ahuldu egingo da. Nahiz eta Zientzia eta Filosofia “kontrakoak” izan, biak euren arteko laguntza behar dabe. Filosofia jakintasunei dela eta askoz ere jakintsuagoa da Zientzia baino.

Gizakiok ikusten dugun mundua erreala da? Nik uste dut gizakiok ikustend dugun mundua erreala dala baina ez dagoela gure mundu bakarrik, hau da, beste mundu paralelo bat dagoela beste dimentzio baten edo holako gauza bat. Beste mundu bat non errealak ez diren gauzak dagozala eta gure “klonak” dauzela. Uste dut gagozan munduan eta guk ikusten duguna erreala existitu egiten dela baina beste mundu paralelo batean edo beste planeta batean bizitzarik badago esango nuke gure planetako gauzak ez dutela identifikatu eta gauza irreal baten moduan ikusiko zutela. Horregaitik izango liteke posible “klon” bat euikitea gure planetan?

Ez, nik uste dut ikusten duguna era ezagutzen duguna ez direla gauza berdinak. Ikusten duguna beti ez da egi osoa, hau da, ikusten dugunaren aurretik beti dago historio bat. Adibidez: Ikusten dugu ume bat beste bateri jotzen baina ez dakigu zergaitik ari da jotzen. Agian ume horreri urte oso bat egon da beste umea jotzen eta bera aurre egin du. Beraz kontuz ibili eta ez epaitu pertsona edo akzio bat ikusi duzunarekin bakarrik danok eta danak historio bat daukagu atzetik.

Gaur egun, teoria asko daude zer gertatzten den heriotza ondoren, adibidez: Beste pertsona baten jaio egiten gara, renkarnatzen gara animali batean, zerura joaten zarela… Gauzarik interesantena da jaio egiten garela jakiten hil egingo garela eta gure bizitza irauntzen duenean ez gara kapazak prestataeko heriotzarako ez gu ez geure ingurua. Bizitza oso simple da, jaio egiten gara, ikasten dugu, ikasketak amaitzerakoan lan egiten dugu eta apamaitu duzunean lan egiten eta desgastatu egiten dizutenean hil egiten zara. Ez da ikuspegi ilun bat baiziketa errealitatea. Egin behar duguna da bizitzaz disfrutatu bizitza bat bakarrik dagoela . Pasadan egunean ikusi neban bideo bat azaltzen zuela teoria oso interesgarri bat. Bideoan esaten zuen guk hiltzen garenean argi bat ikusten dugula eta argi hori hospitaleko argia dela berriro ere jaiotzen ari garela eta negar egiten dugula jaioterakoan gogoratzen garelako pasadan bizitzan utzi ditugun familiekin. Bizitzak ere ez gaitu prestatzen geure familiakoak edo lagunak hiltzeko. Suposatzen da hainbeste denboragaz prestatu beharko gendula bizitzak guk hori ez hain txarto pasatzeko baina ez.

Agora pelikula aintzinan oinarritutako pelikula bat da, Antzinan matxismo asko egoten zen. Gaur egungo gairik polemikoena matxismoa da. Gizarteak zentzu horretan asko aldatu dau baina oraindik berdintasuna ez da guztiz ezarri gaur egungo gizartean. Agora pelikulan neskak mutilak baino gutxiago sentiarazi egiten dituzte eta ez dute eskubide berdinak. Gaur egun, ez da horrelako gauzarik gertatzen baina oraindik gizarteak asko aldatu behar du oraindik jende asko dago horrela pentsatzen duena eta nahiz eta pentsaera bat izan eta nik errespetatu uste dut ondo ez dagoen pentsaera bat dela. Nire ustez pertsona bat ez da izan behar gehiago ala gutxiago bere sexuagatik eta Agora pelikulan uste dute mutilek botere guztia zutela neska guztiengan eta hori ez da holan. Agora pelikulan eta antzinan neska izateagatik mutil batek isiltzeko esaten bazuen zuk isildu behar zinen. Gaur egun ez da hori gertatzen, gizartea zentzu horretan gero eta gehiago aurreratzen doa baina leku guztietan bezala badau norbait beste pentsaera bat duela nahiz eta txarra izan, Hori aldatu behar dugu.

Agora pelikulan askotan pasatzen da norbaitek egia esaten du baina besteek esaten dutenez gezurra dela danok ardiak bezela gezurra dela esaten dute. Gaur egun berdina pasatzen da. Nire ustez gizaki guztiok beldurra dugu talde batean onartuta ez izateagatik horregaitik ardiak bezela kasu egiten dugu. Danok beldurra daukagu . Agora pelikula antzinako pelikula bat denez ez ditut hainbeste andra ikusi. Nire ustez neskak horretarako hobeak dira. Mutilak beti “manadan” doazenean handitu egiten dira eta batek edozer esaten badau danok tontolapiko batzuen moduen egia dela pentsatzen dute nahiz eta gezurra izan eta kriston tontakeria izan. Gaur egun gatazka eta polemika asko dago horrexegaitik. Politikoak, erregeak… nahi dutena da jendea entretenidura eukitea tontakerietan holan gauza gehiago ahal dutelako egin. Holako jendea ardiak bezala gaituzte, baina guk ez gara konturatzen eta dana egia dela sinesten dogu. Agora pelikulan ia berdina gertatzen da baina erlijioarekin. Historiak kontatzen dituzte danak entrenituta eukiteko eta gerrara eramaten dute baina “jefeak” ez dira odolez loitzen.

Lan hau hasteko galdera oso garrantzitsu bat egin behar da. Zer da autoestimua? Askotan entzun dugu “Autoestimua oso bajua daukazu” Suposatzen da autoestimua dala zuk nola sentitzen zaren zeure buruagaz. Nik uste dut danok ondo egon behar ginatekela ondo gaur egun. Autoestimua gure bizitzan oso importantea da, autoestimua ondo badaukagu guk ondo egongo gara baina batzuetan kontrako gauza gertatzen da ez da inoiz betiko hor geratzen autoestimua igo eta bajatu egiten du igogailu baten bezala. Horregaitik umee txikiak eta nerabeak gure autoestimua ondo eukitea oso importantea da gero helduak garenerako arazo asko eukiko ditugu adibidez zuregan segurtasun falta handia izan. Horregaitik oso importantea da zure gauzak ondo ordenatuta izatea. Nora zoazen? Zertan etorri zaren? Nola sentitzen zaren? Horrek gauza guztiak argi euki behar dituzu eta zalantza bat ere ez euki. Nik uste dut arazo bat daukagula, hau da, 1000 gauza ondo eginda ez da ezer gertatzen, gauza 1 txarto egiten duzu eta gauza hori betirako egongo da eta horrek 1000 gauza ondo egin dituzunak ez dute balio ezertarako. Tristea da baina holan da.

Zer da maitasuna? Gizaki guztiok behar dugu maitasuna? Egia da maitasuna abstraktua dela baina gauzarik boteretzuenetariko bat da. Maitasuna nik esango nuke ezin dela azaldu zer den hitzekin behintzat baina sentimenduz bai. Nire ustes maitasuna ezin da hitzekin adierazi sentimenduz baizik. Baina zer da maitemintzea? Nik uste dut ez nazela inoiz maitemendu zeren eta oraindik ez dakit zer da maiteminduta egotea. Jende asko esaten du tximeletak sentitzen dituzula zure tripan baina nik uste dut ez dala izango hainbestereako. Nik dauakadan ikuspegia maitasunari buruz da maitasuna ez dala gauza erraza bat eta gutxiago mantentzeko. Ez dot uste maitemintzea oso zaila denik horregaitik ikusten dira hainbeste bikote. Nik ez dot sinesten maitasun bat betirako dela, hau da, ez ditut ulertzen baina bai errespetu asko daukat pertsona horiek daroazela bere emazteagaz 14 urte euki zutenetik. Nik uste dut pentsatzen dudala hori oraindik oso gazte naizalako espero dut helduago naizenean hobeto ulertzean.

Lehenik eta behin zer den filosofia azalduko dut. Filosofia zientzen ama da. Filosofia beti galderataz egon da konposatuta eta galdera erradikaletan beti izaten dira. Filosofiaren kausa da antzinan ez zutelako nahi parabolen eta mitoen bidez fenomeno naturalak azaldu orduan filosofia sortu zen modu razioanal baten gauza horrei erantzuna emateko. Filosofiak ez dauka erantzun zuzenik filosofian bakarrik ondo arrazaitu behar duzu eta zentzua euki behar duen erantzuna izan behar da. Filisofia ona da pentsatzen laguntzen dauelako eta zuk zeure buruari ez dituzun galderak egiten filosofian egiten duzu eta hortxe konturatzen zara zuk zer dekozun zeure inguruan, zeure beharrak, zeure lagunak, familia… Nire ustez filosofia zientzarik politena da. Nik uste dut polemikarik handiena duen zientza da orduan debate oso interesgarriak egon daitezke. Probatu nahiko nuke gai bat ematea eta filosofiarekin lotu eta debate edo eztabaida polita bat izan ikuspuntu diferentekin adibidez maitasunataz berba egin, galdera batzuk egin eta gero eztabaidatu. Filosofia asko lagunduko zuen lagunen, familien artean…. konfiantza gehiago eukiteko eta besteen ikuspuntuak jakitea.